Baserria  (Z·M bilduma) Euskal baserriak nekazal ekoizpenerako unitateak baino gehiago ziren: familiak etxeari ez baina etxeak ematen zion izena familiari, eta etxeak ziren eskubideak zituztenak udalean edo parrokian. Etxea eta lurtsailak ezin ziren banatu, osorik pasarazten zitzaizkion oinordeko bakarrari. Baserrian oinarritutako antolakuntza sozial, ekonomiko, juridiko eta politikoa bertan behera geratu zen Iraultza liberalarekin.